De oplossing voor weerstand bij verandering

10 oorzaken van weerstand tegen verandering

Weerstand bij verandering ontstaat meestal omdat verandering onzekerheid oproept. Mensen leunen op routines en voorspelbaarheid. Verandert het proces, dan valt een deel van die houvast weg. Dat geeft spanning en twijfel.

Dit zijn de oorzaken die we in de praktijk het vaakst tegenkomen:

1. Het waarom is onduidelijk;
2. Angst voor het onbekende;
3. Negatieve ervaring met vorige veranderingen;
4. Gebrek aan betrokkenheid of inspraak;
5. Een verandering die botst met bestaande waarden of cultuur;
6. Gebrek aan vertrouwen in leiderschap;
7. Twijfel aan eigen kunnen;
8. Veranderingsmoeheid, te veel veranderingen in korte tijd;
9. Te hoog tempo, te weinig tijd om te wennen;
10. Verlies van positie of invloed.

Wat deze tien met elkaar delen: geen enkele gaat over onwil. Weerstand bij verandering is een signaal dat duidelijkheid, vertrouwen of tijd ontbreekt. Dat is bruikbare informatie, want het vertelt je precies waar je moet bijsturen.

Weerstand herkennen: openlijk en verborgen

Weerstand is niet altijd even zichtbaar. Er zijn daarom twee vormen van weerstand te onderscheiden: openlijke weerstand en verborgen weerstand. Bij openlijke weerstand spreken mensen direct hun twijfels uit, stellen kritische vragen en geven aan dat ze het er niet mee eens zijn. Bij verborgen weerstand is het lastiger te zien, dit uit zich niet in woorden maar in gedrag. Denk bijvoorbeeld aan uitstelgedrag, afspraken niet nakomen of erg stil blijven tijdens overleggen.

Let daarom op signalen als:

• Vragen of opmerkingen die steeds terugkomen, ook na uitleg;
• Afspraken en deadlines die telkens verschuiven;
• Mensen die afhaken of zich terugtrekken uit het proces;
• Veel bijval in de vergadering, maar weinig actie erna.

Hoe pak je weerstand tegen verandering in een organisatie aan?

Weerstand tegen verandering binnen een organisatie los je niet op met één gesprek of één mail. Bij InTheArena gebruiken we een praktisch 5-stappenplan om organisaties te begeleiden bij veranderingen. Onze aanpak helpt teams om helderheid te krijgen en met vertrouwen een verandertraject aan te gaan.

Onze aanpak bij weerstand tegen verandering in een organisatie:

1. Zie: ons stappenplan start met het vaststellen van een duidelijke visie. Wat is het doel van de verandering en wanneer is de verandering een succes? Een heldere visie kan weerstand bij verandering binnen een organisatie voorkomen.
2. Begrijp: als de visie duidelijk is, bepaal je welke doelgroepen geraakt worden door de verandering. Maak inzichtelijk wat er voor wie verandert en zorg ervoor dat iedereen begrijpt wat hun rol is. Zo voorkomen we gebrek aan betrokkenheid.
3. Doe: in stap 3 gaan we aan de slag! We toetsen, leren en verbeteren terwijl het proces bezig is. In de praktijk ervaren we wat werkt en bij weerstand bij verandering sturen we bij waar nodig.
4. Steun: we zorgen dat iedereen de steun krijgt die nodig is om te veranderen. Daarbij hoort ook het delen van informatie en zorgen dat er voldoende capaciteit is. Daarnaast beantwoorden we inhoudelijke vragen.
5. Borg: de laatste stap is het zorgen dat de verandering blijft. We leggen alles vast, maken voortgang inzichtelijk en maken alle benodigde informatie blijvend beschikbaar. Zo wordt de nieuwe manier van werken de dagelijkse praktijk en ontstaat er later ook geen weerstand tegen verandering binnen de organisatie.

Weerstand voorkomen is makkelijker dan keren

De meeste weerstand die wij tegenkomen was te voorzien. Een verandering die het derde reorganisatievoorstel in twee jaar is, of een systeem dat wordt aangekondigd zonder dat iemand weet wat er met zijn werk gebeurt. In die gevallen is weerstand geen verrassing maar een voorspelbare uitkomst.

Betrek de mensen die het werk doen daarom vroeg. Niet om ze te overtuigen, maar om te horen waar het in de praktijk vastloopt. Wie meedenkt over hoe het anders gaat, hoeft later niet meegenomen te worden.

Loop je vast op weerstand?

Ons 5-stappenplan, ook wel weerstand bij verandering model, helpt ons om iedereen in een organisatie mee te krijgen tijdens een verandertraject. We schrijven geen lange adviezen, PowerPoint-slides of presentaties, maar we gaan aan de slag! Want iedereen is bereid te veranderen, zolang je maar de juiste stappen zet.

Merk je in jouw organisatie signalen van weerstand bij verandering, of wil je dit juist vóór zijn? Neem dan gerust contact op met de consultants van InTheArena! We denken met je mee, richten het veranderproces overzichtelijk in en zorgen dat de nieuwe manier van werken daadwerkelijk landt. Zo groeit jouw organisatie verder, zonder blijvende weerstand tegen verandering.